czwartek, 31 października 2019

Ò zmartwichwstanim rozmajitëch gatënków ùmarłëch

Wëchôdają z krijówków
tësące sztëczków
ùmarłëch, zaledwie zbłąkónëch
nié leno na bezlëdzach cerpiszczów –
nëch cëzëch sedlëszczach do nédżi spłakónëch.
Niechtërny dopiérze co skònelë,
jiny ju dôwno wënagùszony z cała
zamieszkiwają ùszłotã.
Pòchiloné nad nima niebò
zableczi nitej nisej.
Sami w sobie
bùten bëtu i nicoscë
jidą w przëòdzéwkach z dôków,
barżi chłodnëchny nigle sniég.
Stolëmné dëchë i niemòwlãtka.
Krótkònodżé i wiôlgòòczé òkôzczi.
Rozmajité gatënczi ùmarłëch
wëchôdają z dzurów kòsmòsu
abò przëkùchniowëch kòmòrów.
Òseroconé dzecë smrocznicë.
Niżódno z nich nie wiedzało,
jak długò zamëszliwô żëc.
Z ny przëczënë
ti, chtërnëch smierc dopadła, wrzeszczą
mòże ùłożony czedës w szafach
abò pòwstôwają z babùszczinëch szëfladów strachù.
Zdôwô sã, że nie są to lapsowie z pòdchlastnicama
na głowach, ale ùczniowie rozpaczë.
Leno niechtërny z nich zdelë do klasë aniołów.
Jinszi jidą pùstinią abò łómią rëmiznë.
Na przëmiôr w niemiérny òmanie
maszerëje szpacérą ùmarłô starzejącô sã dama
z niewidzalną kòtką na złómónëch pôlcach.
Za to w serzchlënie lasów
trupë drëchów z wòjnë
zbiérają chłopsczé mòcë i twòrzą dobrodzejny
zbawienny gang dëchów.
Wkół zaczinają latac niewëżëté
farwë ptôszich zwłoków.
Bùdzą sã téż pòchòwóné czedës mùchë
na cerpiszczach òwadów,
a téż martwé mòrza
i kamë, chtërne miałë swòje dësze.
Wcyg na wiéchrzëznã wëchôdô corôz to wicy céniów,
chòc mòżno miec wrażenié, że wikszosc
nie wëchôdô.
Niechtërnym sã przikrzi pò smiercë,
jiny òd czile lat nick nie jedlë
z przëczënë permanentnégò pòstu w zaswiatach.
Równoczasno głodny wdôrzą so, co znaczi bëc
czims doczasnym abò miãsã,
nawetka jeżlë ò wszëtczim zabôczëlë.
Pò pòrządnym szarim deszczu
przedzérają sã przez widë,
wałãżą pò krôjnach materii –
zadzëwòwno długò.
Nawetka czile lat òbchôdają
roczëznã jednégò niebòszczëka –
w céni widma czasu.
Są nibë wëpòczãti,
chòc niepòceszony,
bò przesadą bëło dlô nich to,
że smiercą zapłacëlë za żëcé.
Colemało nadczidną ò prôwdach wëższich,
chòc z pòzdrzatkù na swòjã strukturã
są w tim òsamiałi pòwôżno.
Są midzë nima dzecë sromòtë, ale téż ne (na)pòczãté,
niedowinné a bezmionowé, jaczé sã nie narodzëłë.
Niechtërne dëchë mają skażoné serca,
jiné znôwù robią so z drzewów miłotné krutë.
Są téż taczé, co stoją długò w martwim pùnkce
i kôrbią ò pòdzémnëch témach.
Wszëtcë są zrodzony z przëtrôfkù
i òkrëti gwësnégò ôrtu pùstkòwim.
Z jaczégòs cemnoòczégò dzywnoswiata
wëchôdają terôzka na jaw. Bògù dzãka.
Nicht nie je òstateczno martwi.

O zmartwychwstaniu
różnych gatunków umarłych

Wychodzą z kryjówek
tysiące kawałków
zmarłych, zaledwie zbłąkanych
nie tylko na bezludziach cmentarzysk –
tych obcych obozowiskach doszczętnie spłakanych.
Niektórzy dopiero co skonali,
inni już dawno obnażeni z ciała
zamieszkują przeszłość.
Pochylone nad nimi niebo
zabeczy od czasu do czasu.
Sami w sobie
poza bytem i nicością
idą w przyodziewkach z mgieł,
chłodniejsi niż śnieg.
Olbrzymie duchy i niemowlęta.
Krótkonogie i wielkookie okazy.
Różne gatunki umarłych
wychodzą z dziur kosmosu
lub przykuchennych spiżarni.
Osierocone dzieci zmierzchu.
Żadne z nich nie wiedziało,
jak długo zamierza żyć.
Z tego powodu
ci, których śmierć dopadła, krzyczą
może ułożeni niegdyś w szafach
lub powstają z babcinych szuflad strachu.
Raczej nie są to faceci z prześcieradłami
na głowach, ale uczniowie rozpaczy.
Tylko niektórzy z nich zdali do klasy aniołów.
Inni idą pustynią lub łamią przestrzenie.
Przykładowo w niepomiernej złudzie
kroczy spacerem zmarła starzejąca się dama
z niewidzialną kociczką na złamanych palcach.
Natomiast w sierści lasów
trupy kolegów z wojny zbierają
męskie siły i tworzą dobroczynny
zbawienny gang duchów.
Wokół zaczynają latać niewyżyte
kolory ptasich zwłok.
Budzą się też pochowane niegdyś muchy
na cmentarzyskach owadów
oraz martwe morza
i kamienie, które miały swe dusze.
Wciąż na powierzchnię wychodzi coraz więcej cieni,
choć można mieć wrażenie, że większość
nie wychodzi.
Niektórzy nudzą się po śmierci,
inni od kilku lat nic nie jedli
z przyczyny permanentnego postu w zaświatach.
Jednocześnie głodni pamiętają, co znaczy być
czymś doczesnym lub mięsem,
nawet jeśli o wszystkim zapomnieli.
Po porządnym szarym deszczu
przedzierają się przez światła,
włóczą się po krainach materii –
zdumiewająco długo.
Nawet po kilka lat obchodzą
urodziny jednego nieboszczyka –
w cieniu widma czasu.
Są niby wypoczęci,
chociaż niepocieszeni,
gdyż przesadą było dla nich to,
że śmiercią zapłacili za życie.
Często wspominają o racjach wyższych,
choć ze względu na swoją strukturę
są w tym osamotnieni poważnie.
Są wśród nich dzieci hańby, lecz też te (na)poczęte,
niewinne a bezimienne, które się nie narodziły.
Niektóre duchy mają serca zepsute,
inne znów robią sobie z drzew miłosne bukiety.
Są też takie, co stoją długo w martwym punkcie
i rozmawiają o podziemnych tematach.
Wszyscy są zrodzeni z przypadku
i okryci swego rodzaju pustkowiem.
Z jakiegoś ciemnookiego dziwnoświata
wychodzą teraz na jaw. Dzięki Bogu.
Nikt nie jest ostatecznie martwy.

Wiérzta dobëła I plac w Òglowòpòlsczim Lëteracczim Kònkùrsu miona Jana Drzéżdżóna w 2019 r.
Òpùblikòwónô w cządnikù „Pomerania” 2019, nr 10.

czwartek, 23 listopada 2017

dokładné zakòchanié


czedës më bëlë dôwny
jesmë jistnielë nie jistnielë
më bëlë gdzes abò nigdze
pòtemù jesmë sã sobie zdôrzëlë
zakòchùjącë sã w se dokładno
i dzëwiącë sã sobie
wzôjno tak głosno i głãbòkò
jakbë më narôz zmerkelë
nã niewidoczną stronã nieba
pò jaczi aniołë stôwają sã widzalny
pòmidzë blónama pùchatima jak gromadë
piãkna më zapiselë miłotã nają
na wielelinii i w setnym wëmiarze
starownym pùnktã pò tamti stronie
nieba jesmë malowelë pòtemù całé ògrodë
zakłôdającë gwôsné królestwò
i basń w nôbëlniészim wëdanim
më stalë sã wënalôzcama strzébra ksyżëca
we wszëtczich jegò fazach
idącë mléczną drogą jesmë mijalë krôjòbrôz
mòdri òbwiti dôką i mżëczkòwatim deszczã
swiat żdôł na naju na łôwce
to bëła ùpartô redota
jakô czej jesmë spalë przëszła
w zaspiewie òbùdzonëch przez gwiôzdë
cëdów co w nas sã stałë i widów
co nigdë nie dałë nama pòkù


dokładne zakochanie 
kiedyś byliśmy dawni
istnieliśmy nie istnieliśmy
byliśmy gdzieś lub nigdzie
potem się sobie zdarzyliśmy
zakochując się w sobie dokładnie
i dziwiąc się sobie
wzajemnie tak głośno i głęboko
jakbyśmy się nagle dopatrzyli
tej niewidocznej strony nieba
po której anioły stają się widzialne
pośród obłoków puchatych jak gromady
piękna zapisaliśmy miłość naszą
na wielolinii oraz w setnym wymiarze
starannym punktem po tamtej stronie
nieba malowaliśmy potem całe ogrody
zakładając własne królestwo
i baśń w najlepszym wydaniu
staliśmy się wynalazcami srebra księżyca
we wszystkich jego fazach
idąc mleczną drogą mijaliśmy krajobraz
niebieski spowity mgłą i mżącym deszczem
świat czekał na nas na ławce
to była uparta radość
która gdy spaliśmy przyszła
w zaśpiewie obudzonych przez gwiazdy
cudów co w nas się stały i świateł
co nigdy nie dały nam spokoju


wiérzta dostała I nôdgrodã w Lëteracczim Kònkùrsu "Powiew Weny" 2017